गुरु पूर्णिमा 2030हावड़ा मध्ये

गुरु पौर्णिमा — आषाढ पौर्णिमा — व्यास पौर्णिमा देखील म्हणतात, वेद-व्यासांच्या नावाने, ज्यांचा जन्मदिवस याचे स्मरण आहे.

व्यासांचा जन्म महाभारताच्या आदि पर्वात — ऋषी पराशर व सत्यवतीच्या यमुनेच्या द्वीपावरील भेटीतून. म्हणून कृष्ण-द्वैपायन. त्यांनी वैदिक मंत्रराशीला चार वेदांत विभागले — ऋग्, यजुः, साम, अथर्व — आणि चार शिष्यांना एकेक शिकवले. महाभारत व अठरा पुराणांची रचना. म्हणून आषाढ पौर्णिमा हा गुरु-शिष्य परंपरेच्या मूळ स्रोताकडे परत जाण्याचा दिवस.

दुसरी कथा शिवपुराणातून — आदियोगी शिवांनी सप्तऋषींना याच दिवशी प्रथम योग शिकवले. हे केवळ व्याख्यान नव्हते तर उपस्थितीचे थेट संप्रदान होते. यातून सर्व गुरु-शिष्य संप्रदाय उतरतो.

बौद्ध परंपरेत हा दिवस बुद्धांनी सारनाथला पहिले धर्मचक्र प्रवर्तन केले तो दिवस — आसळ्ह पूजा. जैन परंपरेत महावीरांनी इंद्रभूति गौतमाला पहिला शिष्य केला तो दिवस.

ब्रह्मपुराणानुसार या दिवशी गुरु-शिष्य प्रवाह पूर्ण बलावर चालतो. व्यास पूजा गुरूच्या आसनासमोर, फुले-फळे-ग्रंथ-दक्षिणा अर्पणाने. गुरु स्तोत्र — "गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुः गुरुर्देवो महेश्वरः..."

तीन प्रमुख धर्मांचा एका पौर्णिमेवर संगम हीच सणाची शिक्षा.