Loading...
Loading...
వాదనను ప్రేరేపించే సూచన
తిథులు సుమారు మూడింట ఒక వంతు సార్లు క్యాలెండర్-రోజుల సరిహద్దులను దాటుతాయి. ఒకే క్షణం నుండి ఒకే తిథిని లెక్కించే రెండు పంచాంగాలు దానిని వేర్వేరు తేదీలలో చూపించగలవు — ఎందుకంటే ఒక తిథిని ఒక తేదీకి కేటాయించే నియమం అది ఏ సాంప్రదాయ కాలంలో (సమయ-విండో) ఉందనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది, అంతేగానీ అర్ధరాత్రిపై కాదు.
నిర్ణయ సింధు మరియు ధర్మసింధు తొమ్మిది సాంప్రదాయిక కాలవిభజనలను నిర్దేశిస్తాయి; ఒక పండుగ లేదా వ్రతం "ఈ తేదీన, ఈ కాలవిభజనలో సంబంధిత తిథి ఉందా?" అని అడుగుతుంది. ఈ కాలవిభజన ముఖ్యమైనది, ఎందుకంటే ఆ తిథి రెండు పౌర తేదీల మధ్య రావచ్చు.
తిథి అనేది సూర్యుని నుండి చంద్రుని దూరపు వంపు యొక్క 30 విభాగాలలో ఒకటి — ప్రతి తిథికి సరిగ్గా 12°. చంద్రుని కక్ష్య వేగం సుమారుగా రోజుకు 11.7° (అపోజీ) నుండి రోజుకు 15.4° (పెరిజీ) మధ్య మారుతూ ఉంటుంది కాబట్టి, సూర్య-చంద్రుల దూరపు వంపు 12° ముందుకు సాగడానికి పట్టే సమయం 19 గంటల 59 నిమిషాల నుండి 26 గంటల 47 నిమిషాల వరకు ఉంటుంది. సగటు తిథి ఒక సౌర దినం కంటే కొంచెం తక్కువగా ఉంటుంది, కాబట్టి సుమారుగా ప్రతి మూడవ తిథి వరుసగా రెండు పౌర తేదీల మధ్య వస్తుంది.
అలాంటప్పుడు, ఏ పౌర తిథికి తిథి వర్తిస్తుంది? రెండు పంచాంగాలు భిన్నంగా సమాధానం ఇవ్వవచ్చు, ఎందుకంటే ప్రామాణిక నియమం (కాల-వ్యాప్తి నియమం) వేర్వేరు ఆచరణలకు వేర్వేరు ఆధార సమయాలను నిర్దేశిస్తుంది. ఏకాదశి అరుణోదయం (తెల్లవారుజాము), జన్మాష్టమి నిశిత (అర్ధరాత్రి), కర్వా చౌత్ చంద్రోదయం (చంద్రోదయం) వద్ద ఆధారపడతాయి. "ఈరోజు ఏకాదశి" అని ప్రచురించే పంచాంగానికి, "ఈరోజు అష్టమి" అని ప్రచురించే పంచాంగానికి భిన్నమైన ప్రశ్న ఉంటుంది — మరియు మూడవ పంచాంగము ఈ సమానత్వాన్ని విడదీయడానికి వేర్వేరు సంప్రదాయాలను (స్మార్త లేదా వైష్ణవ) వర్తింపజేయవచ్చు.
ప్రతి పండుగ లేదా వ్రత తేదీకి, ఈ ఇంజన్ సంబంధిత తిథిని నిర్దేశించిన కాల విండోతో ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పోల్చి చూస్తుంది. ఏకాదశి: అరుణోదయ తిథి గెలుస్తుంది; ఒకవేళ అక్కడ లేకపోతే, సూర్యోదయం వరకు కొనసాగుతుంది. జన్మాష్టమి: నిశిత తిథి గెలుస్తుంది, స్మార్త మరియు వైష్ణవ సంప్రదాయాల ఫ్లాగ్లలో టై బ్రేక్-టై నియమాలు ఉంటాయి. ఈ సాంప్రదాయ నియమాలు src/lib/calendar/festival-generator.ts లో ఒకసారి ఎన్కోడ్ చేయబడి, రోజువారీ పంచాంగ వీక్షణ, పండుగల క్యాలెండర్ మరియు ముహూర్త ఇంజన్ అంతటా తిరిగి ఉపయోగించబడతాయి.
ఒకే పండుగకు సంబంధించి మేము ప్రచురించిన తేదీ వేరొక పంచాంగంలోని తేదీకి భిన్నంగా ఉన్నప్పుడు, దానికి కారణం దాదాపుగా ఎల్లప్పుడూ కాల-వ్యాప్తి విభేదం (మేము అరుణోదయాన్ని ఉపయోగించాము, వారు సూర్యోదయాన్ని ఉపయోగించారు) లేదా సాంప్రదాయ భేదం (స్మార్త vs వైష్ణవ) అయి ఉంటుంది. గణితం ఒకటే; నియమంలోనే తేడా ఉంటుంది. గణన ప్రమాణాల పేజీ, నియమ ఎంపికలను స్పష్టంగా నమోదు చేస్తుంది, తద్వారా ఆ వ్యత్యాసాన్ని సరిచూడటానికి వీలవుతుంది.
ఒక నిర్దిష్ట మాసంలో శుక్ల ఏకాదశి 'D' రోజున 22:14 గంటలకు ప్రారంభమై 'D+1' రోజున 19:50 గంటలకు ముగుస్తుందని అనుకుందాం. 'D+1' రోజు అరుణోదయ నాడు (సుమారుగా స్థానిక కాలమానం ప్రకారం 05:50 గంటలకు), ఏకాదశి తిథి ఉంటుంది — కాబట్టి దానిని 'D+1' రోజున పాటించాలి. 'D+1' రోజు సూర్యోదయం (సుమారుగా 06:30 గంటలకు) నాడు కూడా ఏకాదశి ఉంటుంది, కాబట్టి ఇక్కడ సూర్యోదయ నియమం సరిపోతుంది. కానీ 'D+2' రోజు అరుణోదయ నాడు, 'D+1' రోజు 19:50 గంటలకే ఏకాదశి ముగిసిపోయింది — కాబట్టి 'D+2' ఏకాదశి రోజు కాదు. "'D' రోజు సూర్యాస్తమయ తిథి" అని ప్రామాణికంగా తీసుకునే పంచాంగం 'D' వ తేదీకి ఏకాదశిని ప్రకటించి ఉండేది, మరియు పాఠకులు చూసే అసమ్మతి ఇటువంటిదే.